Franchise Sözleşmesinde Nelere Dikkat Edilmeli?

Franchise ilişkisinin bütün geleceği, imzaladığınız sözleşmenin maddelerinde saklıdır. En kritik başlıkları tek tek ele alalım.

Franchise sözleşmesi nedir?

Franchise sözleşmesi, franchise veren ile alan arasındaki hak ve yükümlülükleri düzenleyen yazılı bir anlaşmadır. Türk hukukunda özel bir "franchise kanunu" bulunmaz; sözleşme, Borçlar Kanunu ve genel hükümler çerçevesinde değerlendirilen kendine özgü (sui generis) bir sözleşmedir. Bu nedenle içeriği büyük önem taşır.

Reklam

Olmazsa olmaz maddeler

Taraflar ve konu: Kimin, hangi markayı, hangi kapsamda kullanacağı.
Süre: Sözleşmenin kaç yıl geçerli olacağı ve yenileme koşulları.
Bölge ve münhasırlık: Faaliyet alanınız ve bu bölgede koruma olup olmadığı.
Bedeller: Giriş bedeli, royalty oranı, reklam katkısı ve ödeme takvimi.
Fikri mülkiyet: Marka, logo ve ticari sırların kullanım şartları.
Eğitim ve destek: Verilecek desteğin kapsamı ve süresi.
Tedarik ve fiyatlandırma: Zorunlu tedarik varsa koşulları.
Fesih ve cayma: Sözleşmenin hangi hallerde sona ereceği.
Rekabet yasağı: Sözleşme sonrası kısıtlamalar.
Uyuşmazlık çözümü: Yetkili mahkeme veya tahkim.

En çok sorun çıkaran maddeler

Uygulamada anlaşmazlıkların büyük kısmı üç başlıkta toplanır:

1. Tek taraflı fesih: Markanın sözleşmeyi kolayca feshedebildiği, sizinse ağır cezalarla bağlı kaldığınız dengesiz maddelere dikkat edin.

2. Zorunlu tedarik fiyatları: Ürünleri yalnızca markadan almak zorundaysanız ve fiyatlar piyasanın üstündeyse, kârınız erir.

3. Rekabet yasağının kapsamı: Süresi ve coğrafi alanı aşırı geniş rekabet yasakları, işi bıraktıktan sonra sizi sektörden uzak tutabilir.

Öneri: Sözleşmenin taslağını mutlaka bir ticaret hukuku avukatına inceletin. Küçük bir danışmanlık ücreti, olası büyük kayıpların yanında çok küçük kalır. Bu içerik hukuki tavsiye değildir; genel bilgilendirme amaçlıdır.

Sık sorulan sorular

Franchise sözleşmesinden cayabilir miyim?

Cayma hakkınız sözleşmede yazan fesih ve cayma koşullarına bağlıdır. Sebepsiz fesih genellikle cezai şart doğurur. İmzadan önce bu maddeleri mutlaka okuyun.

Türkiye'de franchise için özel bir kanun var mı?

Hayır, franchise'e özgü müstakil bir kanun yoktur. Sözleşme, Türk Borçlar Kanunu ve genel hükümler çerçevesinde yorumlanan kendine özgü bir sözleşmedir.